Viêm da, viêm da cơ địa, chàm

Chữa viêm da cơ địa, viêm da dị ứng và chàm (Eczema) tại Pro Skin bắt đầu bằng việc bác sĩ chuyên khoa da liễu thăm khám trực tiếp, xác định dạng viêm da và nguyên nhân, sau đó kê toa thuốc điều trị và hướng dẫn cách chăm sóc da, phòng ngừa tái phát. Phí khám viêm da là 100.000đ, miễn phí tái khám.

Viêm da cơ địa là bệnh mạn tính, chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát tốt khi được điều trị đúng và xác định đúng yếu tố gây bùng phát.

Viêm da là gì?

Viêm da là tên gọi chung của nhóm bệnh da có biểu hiện viêm như ngứa, khô, đỏ, bong vảy, phát ban, có thể nổi mụn nước. Viêm da gồm nhiều dạng khác nhau như viêm da cơ địa (chàm), viêm da tiếp xúc, viêm da dị ứng, viêm da tiết bã, chàm tổ đỉa…; triệu chứng thay đổi tuỳ từng dạng, và một người có thể mắc một hoặc nhiều dạng viêm da cùng lúc. Xác định đúng dạng viêm da là bước quan trọng để chọn cách điều trị phù hợp.

Viêm da cơ địa (chàm) là gì?

Viêm da cơ địa, còn gọi là chàm thể tạng (eczema), ở trẻ nhỏ thường gọi là chàm sữa hay lác sữa, là bệnh viêm da mạn tính đặc trưng bởi các mảng da viêm đỏ, khô, bong tróc hoặc rỉ dịch, kèm theo ngứa dữ dội. Gãi nhiều để giảm ngứa có thể làm da trầy xước và dẫn đến nhiễm trùng. Bệnh thường khởi phát rất sớm, từ lúc sơ sinh, có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành hoặc xuất hiện ở bất cứ thời điểm nào trong đời, và dễ tái phát.

Theo DermNet, viêm da cơ địa diễn tiến theo từng đợt bùng phát trên nền viêm da kéo dài, và thường đi kèm cơ địa dị ứng như viêm mũi dị ứng, hen suyễn, dị ứng thức ăn. Xem thêm: hình ảnh viêm da cơ địa ở người lớn, bệnh chàm thể tạng.

Viêm da cơ địa

Nguyên nhân gây viêm da cơ địa

Nguyên nhân gây viêm da cơ địa đến nay chưa được xác định rõ, nhưng bệnh thường có tính di truyền và liên quan đến hệ miễn dịch, hàng rào bảo vệ da suy yếu. Nhiều yếu tố có thể làm bệnh khởi phát hoặc nặng hơn:

• Trong gia đình có người bị viêm da cơ địa; bản thân có tiền sử hen suyễn, hen phế quản, viêm mũi dị ứng.
• Da quá khô, nhạy cảm, dễ kích ứng; thường xuyên tắm nước nóng hoặc tắm quá lâu; thay đổi xà phòng.
• Môi trường độ ẩm thấp, thời tiết khô lạnh, giao mùa; tiếp xúc bụi bẩn, lông động vật; hút thuốc thụ động.
• Một số thực phẩm dễ gây dị ứng như sữa, trứng, cá, lúa mì, đậu nành.

Các dạng viêm da thường gặp

• Viêm da cơ địa (chàm): viêm da mạn tính gây khô, ngứa, bong tróc, thường xuất hiện từ nhỏ và có thể kéo dài suốt đời.
• Viêm da tiếp xúc: phát ban khi tiếp xúc với chất gây kích ứng hoặc dị ứng. Viêm da tiếp xúc dị ứng do nhạy cảm với các chất như thuốc nhuộm tóc, niken, nước hoa; viêm da tiếp xúc kích ứng do tiếp xúc với chất gây kích ứng nồng độ cao như xà phòng, chất tẩy rửa. Xem thêm: viêm da tiếp xúc: cách nhận biết và phòng ngừa, viêm da dị ứng mỹ phẩm.
• Chàm tổ đỉa: nổi các mụn nước nhỏ gây ngứa ở bàn tay, bàn chân, liên quan đến tiếp xúc hoá chất và yếu tố cơ địa.
• Chàm đồng tiền: các đốm tròn hình đồng tiền trên da, thường kéo dài nhiều tuần đến nhiều tháng.
• Viêm da thần kinh: gây ngứa và kẹt trong vòng lặp ngứa – gãi; thường ở da đầu, cánh tay, khuỷu tay, cổ tay, hậu môn, sinh dục.
• Viêm da tiết bã: phổ biến, không lây, gây đỏ và vảy ở mặt, da đầu.
• Viêm da quanh miệng: phát ban quanh miệng, da khô, bong tróc, đôi khi lan lên mũi và mắt.
• Viêm da tã lót (hăm tã): phát ban vùng mặc tã ở trẻ nhỏ, thường tự khỏi sau 3 đến 4 ngày, cần gặp bác sĩ nếu nặng.

Viêm da tiếp xúc

Chàm tổ đỉa

Chàm đồng tiền

Viêm da tiết bã

Dấu hiệu nhận biết viêm da

Triệu chứng thay đổi tuỳ dạng viêm da, và một người có thể mắc một hoặc nhiều dạng cùng lúc:

• Ngứa, da khô, da dày lên, bong vảy.
• Phát ban; trợt loét gây đau rát.
• Mụn nước hoặc bóng nước chứa dịch.
• Khi gãi trầy, vùng phát ban có thể chảy dịch hoặc máu.

Viêm da cơ địa có nguy hiểm không?

Viêm da cơ địa thường không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống: ngứa ngáy, mất ngủ; trẻ nhỏ biếng ăn, quấy khóc về đêm; ngứa và mất ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm. Nếu không được điều trị đúng, bệnh có thể gây:

• Thâm, sẹo, da tổn thương lâu dài.
• Bội nhiễm vi khuẩn (như tụ cầu vàng) do gãi: da sưng đỏ, đau, mụn nước có mủ, có thể kèm sốt; nhiễm virus gây mụn nước đau rát.
• Phù nề, chảy dịch, đóng vảy; tổn thương lan rộng sang vùng da khác.
• Nhiều người bị viêm da cơ địa phát triển thêm hen suyễn, viêm mũi dị ứng.

Những trường hợp thường nặng hơn: khởi phát trước 1 tuổi, có tổn thương da ngay sau sinh, có tiền sử dị ứng, bị viêm mũi dị ứng hoặc hen phế quản, bị bội nhiễm da mà không chăm sóc đúng cách.

Chẩn đoán viêm da như thế nào?

Chẩn đoán viêm da chủ yếu dựa vào khám lâm sàng và tiền sử bản thân, gia đình (viêm da cơ địa, dị ứng, hen suyễn, viêm mũi dị ứng). Khi cần, bác sĩ có thể chỉ định thêm:

• Xét nghiệm máu để kiểm tra nguyên nhân gây phát ban.
• Sinh thiết da và mô bệnh học để phân biệt các loại viêm da và loại trừ bệnh lý khác.
• Xét nghiệm dị nguyên để xác định chất gây phản ứng dị ứng trên da.

Cách chữa viêm da cơ địa và các dạng viêm da

Điều trị phụ thuộc vào dạng và vị trí viêm da. Bước đầu là tránh các tác nhân gây bệnh như hoá chất, chất kích thích, khói thuốc lá, căng thẳng; tiếp theo là chăm sóc da tại nhà theo hướng dẫn và dùng thuốc theo toa của bác sĩ. Tại Pro Skin, bác sĩ xác định nguyên nhân rồi kê toa thuốc phù hợp; trường hợp bùng phát nghiêm trọng có thể cần điều trị tại bệnh viện.

Điều trị tại chỗ

• Chất làm mềm, dưỡng ẩm da: dùng sau khi tắm hoặc khi da khô.
• Ngâm dung dịch thuốc tím: giúp làm khô mụn nước và dịch tiết.
• Thuốc bôi steroid: giảm viêm, bôi vào vùng da đỏ và ngứa. Thuốc có dược tính mạnh thường được dùng trong 7 đến 14 ngày rồi giảm tần suất, theo chỉ định của bác sĩ.
• Thuốc ức chế calcineurin (tacrolimus, pimecrolimus): hiệu quả cho bệnh chàm, ít tác dụng phụ lâu dài hơn so với steroid.

Thuốc bôi trị viêm da theo chỉ định bác sĩ

Điều trị toàn thân

• Thuốc kháng histamin: giảm ngứa với một số dạng viêm da.
• Kháng sinh, kháng virus: khi viêm da bị nhiễm trùng.
• Liệu pháp ức chế miễn dịch: gồm azathioprine, ciclosporin, methotrexate…
• Liệu pháp sinh học: dùng các kháng thể đặc hiệu ngăn chặn cytokine, chất trung gian chính gây viêm; phù hợp cho viêm da nặng. Các thuốc gồm dupilumab, lebrikizumab, tralokinumab và nemolizumab.
• Liệu pháp quấn ẩm: bôi kem steroid rồi quấn da bằng băng ướt. Trường hợp bùng phát nghiêm trọng cần điều trị tại bệnh viện.
• Liệu pháp ánh sáng: bác sĩ da liễu chiếu một lượng tia cực tím được kiểm soát lên da. Phương pháp này không khuyến khích dùng lâu dài vì có thể làm tăng nguy cơ ung thư da và lão hoá sớm.

Lưu ý: không tự chẩn đoán và tự mua thuốc bôi, đặc biệt là thuốc có steroid, vì có thể làm bệnh nặng hơn. Xem thêm: điều trị chàm thể tạng: những điều cần lưu ý.

Quy trình khám và điều trị viêm da tại Pro Skin

1. Kiểm tra cấu trúc, tình trạng da bằng máy soi da 3D.
2. Bác sĩ chuyên khoa da liễu thăm khám trực tiếp 1:1, hỏi tiền sử, xác định dạng viêm da và nguyên nhân.
3. Kê toa thuốc và phác đồ điều trị rõ ràng cho từng dạng viêm da, từng tình trạng da.
4. Hướng dẫn chăm sóc da, phòng ngừa tái phát; tái khám miễn phí.

Chăm sóc da và phòng ngừa viêm da tái phát

• Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.
• Tắm nước ấm, không quá nóng hoặc quá lạnh, không tắm quá lâu; dùng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, không chứa chất gây kích ứng.
• Dưỡng ẩm hằng ngày bằng kem dành cho da viêm, da nhạy cảm; da khô dễ tổn thương và dễ tái phát hơn.
• Tránh tác động mạnh lên da như tẩy da chết vật lý, chà xát; mặc quần áo chất liệu mềm.
• Có thể chườm mát vùng da ngứa (bọc đá trong khăn) để giảm ngứa, hạn chế gãi.
• Theo dõi nhật ký ăn uống để tìm và tránh thực phẩm bản thân bị dị ứng (trứng, sữa, đậu nành, hải sản…); hạn chế đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ; tránh rượu bia, thuốc lá.
• Tránh mỹ phẩm không rõ nguồn gốc; giữ tinh thần thoải mái, hạn chế căng thẳng.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Không nên đợi đến khi khó chịu quá mức mà nên đi khám ngay khi triệu chứng khởi phát. Khám và điều trị viêm da sớm giúp kiểm soát ngứa và phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng da. Với trẻ nhỏ, nếu thấy dấu hiệu chàm, cha mẹ nên đưa bé đi khám da liễu thay vì tự mua thuốc bôi. Xem thêm: chăm sóc viêm da cơ địa ở trẻ em.

Vì sao nên điều trị viêm da tại Pro Skin?

Pro Skin là phòng khám chuyên khoa da liễu được Sở Y tế TP.HCM cấp phép, nhà thuốc đạt chuẩn GPP. Bác sĩ chuyên khoa da liễu nhiều năm kinh nghiệm thăm khám 1:1, soi da 3D, lên phác đồ rõ ràng cho từng dạng viêm da; dược mỹ phẩm chính hãng, nguồn gốc rõ ràng. Xem đội ngũ bác sĩ và đặt lịch khám.